(Аз китоби С. Ятимов «Ёддоштҳо», қисми 2, Душанбе,

«Эко Принт», 2024, саҳ. 416 - 427)

Дар овони наврасӣ ва ҷавонии мо, солҳои шастуму ҳафтодуми асри гузашта, замони Иттиҳоди Шуравӣ, ин кишвари бузургро «маҳкам бо пардаи оҳанин» мегуфта бошанд ҳам, дарҳои он барои ворид гаштани адабиёт ва фарҳанги пешқадами дунё  ҳамеша боз буд.

Ҳазорҳо адабиёти илмӣ, бадеӣ, публитсистӣ ва филмҳои хориҷӣ бо забони русӣ тарҷума, нашр ва дастраси миллионҳо хонандагон ва тамошобинони кишвар мешуд. Ҳамчунон, ба забони халқҳои Шуравӣ тарҷума мегардид. Чунин амал яке аз беҳтарин фазилатҳои ҳамон давра буд.

Дар «шашяки рӯйи замин» жанри филми бадеӣ чун беҳтарин воситаи тарбияи бачагон, наврасон, ҷавонон ва тамоми мардум истифода мешуд. Ин шакли тарбия натиҷаи хуб медод.

Дар замони Эрони шоҳӣ аз ин кишвар даҳҳо филм ва ҳазорҳо адабиёти илмию бадеӣ, шеъру суруди беҳтарин овозхонҳо вориди кишвари Шуравӣ мегашт. Дар байни хонандагону тамошобинон паҳн мешуд. Мо аз онҳо ғизои маънавӣ мегирифтем. Дар бораи ахлоқ, маънавиёт, урфу одат, тафаккури бадеӣ, дараҷаи рушди тарбияи эстетикии халқҳои ҳамзабони худ маълумот дарёфт мекардем.

Яке аз филмҳои хотирмон «Бабри Мозандарон», истеҳсоли филмсозони эронӣ буд. Нақши қаҳрамони филмро ҷаҳонпаҳлавон Имом Алӣ Ҳабибӣ иҷро менамуд.

Филм характери тарҷумаиҳолӣ дошт. Аз   сифатҳои шахсият ва тақдири як ҷавонмарди форс ҳикоят мекард, ки тавассути омӯзиш ва машқҳои сангини мақсадноки шабонарӯзӣ аз варзишгари одӣ, зина ба зина, то ба унвони қаҳрамони ҷаҳон дар риштаи гӯштингирӣ ноил мегардад. Шаъну шарафи ватанашро дар арсаи ҷаҳон баланд мебардорад.

22 июни соли ҷорӣ дар шаҳри Душанбе бо мақсади поси хотир ва гиромидошти шаҳидону қаҳрамонони миллат дар оромгоҳи  шахсиятҳои барҷастаи миллат маросими гулгузорӣ баргузор гардид. Дар ин чорабинӣ раисони ноҳияҳои водии Рашт, аз ҷумла ноҳияҳои Рашт, Сангвор, Лахш, Нуробод ва Тоҷикобод, инчунин роҳбарону кормандони ташкилоту муассисаҳои давлатӣ ва намояндагони ҷомеаи шаҳрвандӣ иштирок намуданд.

Иштирокчиёни чорабинӣ ба пояи оромгоҳи шаҳидону қаҳрамонони миллат, ки хоки рамзии онҳо бо ташаббус ва сиёсати хирадмандонаю ватандӯстонаи Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон ба оғӯши Ватан оварда шудааст, гулчанбар ва дастаҳои гул гузошта, ба хотираи неки онҳо эҳтиром ба ҷо оварданд.

Зимни баргузории маросим таъкид гардид, ки ин иқдомт навбатии Пешвои миллат рамзи арҷгузорӣ ба фарзандони содиқ ва ҷонфидои миллат мебошад, ки умри худро барои ҳифзи манфиатҳои халқу Ватан, озодӣ ва бақои миллат нисор намудаанд. Корнома ва ҷоннисориҳои онҳо дар саҳифаҳои таърих бо ҳарфҳои заррин сабт гардида, ҳамеша ҳамчун намунаи баланди ватандӯстӣ ва садоқат ба миллат хизмат хоҳад кард.

Ваҳдати миллӣ яке аз бузургтарин дастовардҳои таърихии халқи тоҷик дар даврони соҳибистиқлолӣ ба ҳисоб меравад. Маҳз ба шарофати ваҳдат ва ҳамдигарфаҳмӣ Ҷумҳурии Тоҷикистон тавонист марҳилаи душвори таърихиро паси сар намуда, ба роҳи бунёдкорӣ, рушди иқтисодӣ ва таҳкими давлатдорӣ қадам гузорад.

Таҷрибаи давлатҳои гуногуни ҷаҳон нишон медиҳад, ки ҳар ҷомеае, ки ваҳдати худро ҳифз намудааст, тавонистааст ба рушди устувор ноил гардад. Баръакс, ихтилоф, низоъ ва тафриқа боиси суст гардидани пояҳои давлатдорӣ ва ақибмонии ҷомеа мегардад.

Дар ҷаҳони муосир дар баробари таҳдидҳои анъанавӣ, таҳдидҳои нави иттилоотӣ низ ба вуҷуд омадаанд. Рушди босуръати шабакаҳои иҷтимоӣ ва технологияҳои муосири иттилоотӣ имконият фароҳам овардааст, ки иттилоот дар муддати кӯтоҳ ба миллионҳо нафар дастрас шавад. Дар баробари паҳн гардидани иттилооти муфид, мутаассифона, баъзе гурӯҳҳо ва шахсони манфиатҷӯ аз ин имкониятҳо барои паҳн намудани хабарҳои бардурӯғ, маълумоти таҳрифшуда ва таблиғоти иғвоангез истифода мебаранд.

Дар шароити ҷаҳонишавӣ ва рушди босуръати технологияҳои иттилоотӣ масъалаи таҳкими худшиносии миллӣ ва ҳувияти шаҳрвандии ҷавонон аҳамияти махсус касб намудааст. Ҷавонон ҳамчун неруи пешбарандаи ҷомеа бояд арзишҳои миллӣ, таъриху фарҳанг ва манфиатҳои давлату миллатро амиқ дарк намоянд. Зеро маҳз худшиносии миллӣ ҷавононро аз таъсири андешаҳои бегона, хурофотпарастӣ ва идеологияҳои ифротӣ эмин нигоҳ медорад. Дар замоне, ки гурӯҳҳои манфиатҷӯ бо роҳҳои гуногун барои гумроҳ сохтани ҷавонон талош мекунанд, баланд бардоштани сатҳи маърифату огоҳии миллӣ ба яке аз вазифаҳои муҳими ҷомеа табдил ёфтааст.

Ҷумҳурии Тоҷикистон дар замони истиқлои давлатӣ бо сиёсати хирадмандони Пешвои миллат, муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон тавонист пешрафтҳои назарасеро соҳиб гардад. Ин сараввал дар руҳияи худшиносиву ватанпарастӣ тарбия ёфтани насли ҷавон мебошад. Бояд дар назар дошт, ки ҳар давлату миллат ҳамон вақт ба пешрафтҳои назаррас ноил мегардад, ки соҳиби ҳофизаи таърихӣ ва эҳсоси баланди худшиносӣ дошта бошад.

Аслан худшиносии миллӣ ин дарк намудани зарурати ваҳдат, якпорчагии обу хок ва марзу буми миллӣ, иттиҳоди мардум, дарки зарурати иттифоқ ва ҳамбастагӣ аст. Марҳилаи начандон тулонии таърих собит сохт, ки тоҷикон дар ҳақиқат миллати соҳибмаърифату тамаддунсоз, ватандӯсту ватанпарвар ва сулҳофару таҳаммулгаро мебошанд. Вақте ифтихор аз таърихи куҳанбунёди хеш миёни ҷавонон пайдо мешавад, онро мавриди омӯзиш, мояи ибрат ва шукӯҳмандӣ бидонем, зеро надонистани таърих, фарҳангу тамаддун, забон, адаб, урфу одат ва анъанаҳои миллӣ нобахшиданист.

Шукрона бояд кард, ки имрӯз давлати моро дар арсаи ҷаҳонӣ бо фарҳангу тамаддуни пурғановаташ эътироф намуда, миллати тоҷикро ҳамчун миллати куҳанбунёд ва бофарҳангу соҳибтамаддун мешиносанд. Аз ин рӯ, таърих моро водор месозад, ки аз арзишҳои миллӣ ифтихор дошта бошем. Барои таҳкими боз ҳам бештари ин дастовардҳо зарур аст, ки мафҳумҳои истиқлолу озодӣ ба шиори созанда ва муттаҳидкунандаи мардуми шарифи Тоҷикистон табдил дода шаванд. Зеро ин мафҳумҳои муқаддас дар қалбу шуури ҷавонон ҳисси эҳтиром ба Тоҷикистони азиз ва муқаддасоти Ватанро устувор месозанд. Ба онҳо эътимод мебахшанд, ки миллати куҳанбунёди тоҷик метавонад корҳои бузурги ободкориву созандагиро ба анҷом расонад ва барои наслҳои оянда як кишвари ободу зеборо ба мерос гузорад.